⚖️

Hukuk / Bürokrasi Jargonlarını Öğren

Mahkeme dili, resmi yazışma jargonu, bürokratik terimler

104 terim 25 sık kullanılan

Kullanım Sıklığı

●●●●● Çok sık ●●●●○ Sık ●●●○○ Orta ●●○○○ Ara sıra ●○○○○ Nadir

●●●●● Çok Sık Kullanılanlar - Bunları mutlaka bilin!

Sistem Çöktü

📖 Resmi:

Teknik arıza

💬 Gerçek:

E-devlet, mahkeme sistemi veya resmi web sitelerinin çalışmaması. Klasik bahane.

"Yine sistem çöktü diyorlar, yarın gel diyorlar."
Kamu hizmetlerinde sürekli duyulur

AKP

KISALTMA
Açılımı: Adalet ve Kalkınma Partisi
Okunuşu: a ka pe
📖 Resmi:

Türkiye'nin iktidar partisinin kısaltması

💬 Gerçek:

İktidar partisi için kullanılan yaygın kısaltma, genelde politik tartışmalarda geçer

"AKP'li milletvekili açıklama yaptı"
Günlük siyasi haberlerde ve tartışmalarda sürekli kullanılır

UYAP

KISALTMA
Açılımı: Ulusal Yargı Ağı Projesi
Okunuşu: u yap
📖 Resmi:

Ulusal Yargı Ağı Projesi kısaltması

💬 Gerçek:

Adliye işlemlerinin elektronik ortamda yapıldığı sistem. Avukatların dilinde sürekli geçen dijital platform.

"UYAP'tan duruşma listesine bak bakalım."
Adliye işlemlerinde günlük olarak kullanılır

●●●●○ Sık Kullanılanlar - Günlük işlerde karşılaşırsınız

suistimal

Okunuşu: su-is-ti-mal
📖 Resmi:

Bir hak, yetki veya gücün kötüye kullanılması, amacının dışında kullanılması

💬 Gerçek:

Elindeki yetkiyi, gücü veya imkanı kendi çıkarı için ya da yanlış amaçlarla kullanmak; 'yetkiyi sulandırmak'

"Müdür pozisyonunu suistimal ederek akrabalarını işe aldı."
Resmi belgelerde, haber metinlerinde ve hukuki konuşmalarda sıkça kullanılır

Bâtıl

Okunuşu: batıl
📖 Resmi:

Hukukta geçersiz, hükümsüz, etkisiz olan; yasal değeri bulunmayan

💬 Gerçek:

Hukukçuların 'bu işlem hiçbir hükmü yok, tamamen geçersiz' demek için kullandığı klasik terim

"Bu sözleşme tamamen bâtıl, mahkemede hiçbir geçerliliği olmaz."
Hukuk büroları, mahkemeler, hukuk fakültelerinde günlük kullanımda

Makam

Okunuşu: ma-kam
📖 Resmi:

Resmi görev yeri, mevki, rütbe veya derece

💬 Gerçek:

Güçlü pozisyon, yetki sahibi olmak, statü sahibi olmak - genelde bürokraside veya iş dünyasında prestij ifade eden konum

"Adamın makamı var, bu işi halleder / Makam sahibi olunca herkes saygı gösteriyor"
Özellikle bürokrasi, devlet kurumları ve kurumsal ortamlarda günlük kullanımda

Mağdur

📖 Resmi:

Bir suçun veya haksız eylemin zarar verdiği kişi

💬 Gerçek:

Kendini sürekli haksızlığa uğramış gösteren, durumdan şikayetçi olan kişi; bazen gerçekten zarar görmüş, bazen de kurban rolü oynayan

"Yine mağdur edebiyatı yapma, herkesin başına gelir böyle şeyler."
Hukuki süreçlerde, günlük konuşmalarda, sosyal medyada sıkça kullanılır

Meşru

Okunuşu: meş-ru
📖 Resmi:

Hukuka uygun, yasal, kanuni olan

💬 Gerçek:

Resmi olarak geçerli, hukuken kabul görmüş, yasal çerçevede olan

"Bu evlilik meşru değil, nikah kıyılmamış."
Hukuki metinlerde, resmi belgelerde ve bürokrasi ile ilgili konuşmalarda

SGK

KISALTMA
Açılımı: Sosyal Güvenlik Kurumu
Okunuşu: es ge ka
📖 Resmi:

Sosyal Güvenlik Kurumu kısaltması

💬 Gerçek:

Hayatını karartan, primlerin battığı devlet kurumu. Emekli olmak için can attığın yer.

"SGK yine prim gününü kaçırdım, ceza yiyeceğim."
Çalışan herkesin sürekli bahsettiği konu

Hukuk Muhabbeti

📖 Resmi:

Hukuki tartışma

💬 Gerçek:

Herkesin hukuk uzmanı kesildiği, yasal bilgi vermeye çalıştığı tartışma ortamı.

"Kahvede yine hukuk muhabbeti başladı, herkes avukat oldu."
Hukuki olaylarda herkes konuşurken kullanılır

Evrak Cehenemi

📖 Resmi:

Yoğun evrak işleri

💬 Gerçek:

Bitmeyen bürokrasi, çok fazla evrak işi olan durum. Sisteme sıkışmak.

"Şirket kurma işlemi tam bir evrak cehenemi çıktı."
Bürokrasi ile uğraşırken sık kullanılır

Dosya Yürütmek

📖 Resmi:

Yasal süreci başlatmak

💬 Gerçek:

Birine karşı dava açmak, hukuki işlem başlatmak. Tehdit amaçlı da kullanılır.

"Devam edersen dosya yürüteceğim ha!"
Anlaşmazlıklarda ve tartışmalarda sık kullanılır

Maddi Manevi Tazminat

📖 Resmi:

Hem maddi hem manevi zarar için talep edilen tazminat

💬 Gerçek:

Hukuki kavgalarda kullanılan standart tehdit cümlesi, 'senden para alacağım' anlamında

"100 bin lira maddi manevi tazminat davası açıyorum"
Kişilik hakları ihlallerinde ve dava tehditlerinde sık kullanılır

Belediyede Dolaşmak

📖 Resmi:

Belediye binasında işlem yapmak

💬 Gerçek:

Bürokrasinin labirentinde kaybolmak. Bir işi hallederken 10 farklı masaya gönderilmek.

"Ruhsat için belediyede dolaştım durdum, bitmiyor."
Belediye işleriyle uğraşırken sürekli kullanılır

Memur

📖 Resmi:

Memur zihniyeti

💬 Gerçek:

Kuralcı, esnek olmayan, yaratıcılıktan uzak düşünce yapısı. Genelde eleştirel anlamda.

"Bu adam tam memur kafası, hiçbir şeyde risk almıyor."
Eleştirel konuşmalarda ve sosyal medya tartışmalarında

MEB

KISALTMA
Açılımı: Milli Eğitim Bakanlığı
Okunuşu: meb
📖 Resmi:

Milli Eğitim Bakanlığı

💬 Gerçek:

Türkiye'nin eğitim bakanlığı. Sürekli sistem değiştiren, öğretmen ve öğrenciyi çileden çıkaran kurum.

"MEB yine sistem değiştirmiş, kimse bir şey anlamıyor."
Eğitim sistemi eleştirilerinde ve öğretmen gruplarında

İBB

KISALTMA
Açılımı: İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Okunuşu: i be be
📖 Resmi:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi

💬 Gerçek:

İstanbul'un en büyük belediyesi. Twitter'da sürekli mention alan kurum.

"İBB yine bir şey yapmış, Twitter karışmış."
İstanbul ile ilgili şikayetlerde ve haberlerde

KHK

KISALTMA
Açılımı: Kanun Hükmünde Kararname
Okunuşu: ka ha ka
📖 Resmi:

Kanun Hükmünde Kararname

💬 Gerçek:

Hükümetin çıkardığı acil durum kararnamesi. İnsanların hayatını alt üst eden bürokratik silah.

"KHK ile işten atıldım, ne yapacağımı bilmiyorum."
Siyasi tartışmalarda ve haber yorumlarında sık kullanılır

HMK

KISALTMA
Açılımı: Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Okunuşu: ha em ka
📖 Resmi:

Hukuk Muhakemeleri Kanunu kısaltması

💬 Gerçek:

Medeni davaların nasıl görüleceğini düzenleyen kanun. Avukatların sürekli başvurduğu temel kaynak.

"HMK'ya göre bu delil kabul edilmez."
Hukuk mahkemelerinde her gün kullanılan temel kısaltma

CEZA

KISALTMA
Açılımı: Ceza Muhakemesi Kanunu
Okunuşu: ce za
📖 Resmi:

Ceza Muhakemesi Kanunu kısaltması

💬 Gerçek:

Ceza davalarında uygulanan usul kurallarını düzenleyen kanun. Avukatlar arasında sürekli referans verilen temel metin.

"CEZA'nın 231. maddesi gereğince itiraz edeceğiz."
Ceza hukuku alanında çalışan profesyoneller tarafından günlük kullanılır

Masraf Avansı

📖 Resmi:

Dava masrafları için ön ödeme

💬 Gerçek:

Dava açmadan önce yatırılan para. Müvekkillerin en az sevdiği kısım.

"Önce masraf avansı yatırın, sonra dava açalım."
Her dava sürecinde mutlaka geçer

İcra Takibi

📖 Resmi:

Borcun zorla tahsili

💬 Gerçek:

Parayı alamayınca son çare. 'İcraya veririm' tehdidi çok popüler.

"Paramı vermezsen icra takibi başlatırım."
Ticaret hayatında ve kişisel borçlarda çok yaygın

Dosya Atmak

📖 Resmi:

Dava açmak, hukuki süreç başlatmak

💬 Gerçek:

Birine dava açmak. 'Sana dosya atacağım' tehdidi şeklinde çok kullanılır.

"Duuur, yoksa sana dosya atarım ha!"
Halk arasında çok yaygın, özellikle kavga anlarında

TMK

KISALTMA
Açılımı: Türk Medeni Kanunu
Okunuşu: te em ka
📖 Resmi:

Türk Medeni Kanunu kısaltması

💬 Gerçek:

Medeni hukuk davalarında sürekli referans verilen kanun. 'TMK der ki' kalıbıyla çok kullanılır.

"TMK 4'e göre kötüniyetli olamazsın."
Hukuk fakültelerinde ve mahkemelerde günlük

CMK

KISALTMA
Açılımı: Ceza Muhakemesi Kanunu
Okunuşu: ce em ka
📖 Resmi:

Ceza Muhakemesi Kanunu kısaltması

💬 Gerçek:

Hukukçuların sürekli atıf yaptığı temel kanun. Genelde 'CMK'ya göre' diye başlayan cümlelerle kullanılır.

"CMK 191'e göre bu delil kabul edilmez."
Hukuk çevrelerinde günlük konuşmalarda sürekli

●●●○○ Orta Sıklıkta - Düzenli olarak duyarsınız

Daimi

Okunuşu: da-i-mi
📖 Resmi:

Sürekli, kalıcı, geçici olmayan, devam eden

💬 Gerçek:

Hukuki metinlerde 'sürekli' anlamında kullanılan ağır terim. Genelde resmi evrakta göz korkutmak için kullanılır.

"Daimi ikamet belgesi alması gerekiyor."
Hukuki belgeler, resmi evraklar, bürokrasi işlemlerinde

Emare

Okunuşu: e-ma-re
📖 Resmi:

Delil, belirti, işaret, iz

💬 Gerçek:

Hukuki süreçlerde bir durumun varlığını gösteren işaret veya belirti. Genellikle kesin delil değil ama şüphe uyandıran durumlar için kullanılır.

"Bu belgeler suçun işlendiğine dair güçlü bir emare teşkil ediyor."
Hukuk davalarında, resmi yazışmalarda ve akademik metinlerde kullanılır

Feragat

Okunuşu: feragat
📖 Resmi:

Bir haktan vazgeçme, bir şeyi bırakma, terk etme anlamında hukuki terim

💬 Gerçek:

Genelde miras payından veya bir haktan vazgeçmek için imzalanan resmi belge

"Abim feragat imzaladı, babanın evini ben alacağım."
Miras işlemleri, boşanma davaları, hak devri işlemlerinde

İstibdat

Okunuşu: is-tib-dat
📖 Resmi:

Osmanlı İmparatorluğu'nda II. Abdülhamid dönemindeki mutlakıyetçi yönetim tarzı; zorba, baskıcı yönetim

💬 Gerçek:

Günümüzde herhangi bir otoriterlik, baskı, zorbalık durumunu tarihsel referansla eleştirmek için kullanılan kelime

"Bu şirketin yönetimi tam bir istibdat, kimse sesini çıkaramıyor."
Politik tartışmalarda, otoriterlik eleştirilerinde, sosyal medya paylaşımlarında

İcabet

Okunuşu: i-ca-bet
📖 Resmi:

Davet, çağrı veya talebe olumlu yanıt verme, kabul etme

💬 Gerçek:

Hukukçuların ve bürokratların 'evet dedim, kabul ettim' demek için kullandığı fancy kelime

"Müvekkil mahkeme çağrısına icabet etti ve duruşmaya katıldı."
Hukuki belgelerde, mahkeme tutanaklarında ve resmi yazışmalarda

Müşkül

Okunuşu: müş-kül
📖 Resmi:

Zor, güç, güçlük çeken, problemli

💬 Gerçek:

Çözümü zor, karmaşık, başa çıkılması güç durum veya mesele

"Bu dava müşkül bir durum, kolay çözülecek gibi görünmüyor."
Resmi yazışmalarda, hukuki metinlerde ve akademik çevrelerde

Arzuhal

📖 Resmi:

Resmi makamlara sunulan yazılı dilekçe, başvuru

💬 Gerçek:

Devlet dairesine, mahkemeye falan verdiğin resmi yazı. Klasik bürokrasi dili.

"Müdürlüğe arzuhal verdim, bakalım ne zaman cevap gelecek."
Resmi işlemler sırasında, hukuki süreçlerde

Delalet

Okunuşu: de-la-let
📖 Resmi:

Hukukta kanıtın gösterdiği işaret, belirti, iz

💬 Gerçek:

Hukuk dünyasında 'elimizde bu konuda delalet var' derken aslında 'bu durumu gösteren işaretlerimiz/ipuçlarımız var' demek isteniyor

"Bu dosyada sanığın suçluluğuna delalet eden birçok kanıt mevcut."
Hukuk davalarında, mahkeme süreçlerinde ve hukuki belgelerde kullanılır

Emsal

📖 Resmi:

Benzer özellik gösteren örnek, misal; hukukta içtihat oluşturan benzer dava

💬 Gerçek:

Mahkemede 'Bak işte bu davada böyle karar verilmiş, seninkine de emsal olsun' diye gösterilen benzer durumlar

"Avokat, müvekkilinin lehine sonuçlanan benzer bir davayı emsal olarak sundu."
Hukuki süreçlerde, mahkeme duruşmalarında, avukatlık büroları ve hukuk fakültelerinde kullanılır

Malulen

Okunuşu: malulen
📖 Resmi:

Sağlık durumu nedeniyle görevden ayrılma veya emekli olma

💬 Gerçek:

Hastalık, sakatlık veya sağlık sorunu nedeniyle işten ayrılmak ya da emekli olmak zorunda kalmak

"Doktor raporu aldı, malulen emekli oldu."
Emeklilik, istifa ve sağlık raporları konuşulduğunda

Muteber

Okunuşu: mu-te-ber
📖 Resmi:

Geçerli, kabul edilebilir, güvenilir, saygın

💬 Gerçek:

Hatrı sayılan, sözü geçen, güvenilir bulunup saygı duyulan kişi veya durum. 'Bu adam muteber biri' dendiğinde 'bu adamın lafı dinlenir, saygın biri' anlaşılır.

"O mahallede muteber bir aileden geliyor, herkes onlara saygı duyar."
Günlük konuşmalarda ve resmi durumlarda kullanılır

Dilekçe Vermek

📖 Resmi:

Resmi başvuru yapmak

💬 Gerçek:

Umudunu yitirince son çare olarak yaptığın şey. %90 ihtimalle cevap alamazsın.

"3 ay oldu dilekçe verdim, hala cevap yok."
Bürokrasi ile uğraşanlar arasında

İmza Sirküsü

📖 Resmi:

Çok fazla imza gerektiren süreç

💬 Gerçek:

Basit bir işi karmaşık hale getiren Türk bürokrasisinin klasik oyunu.

"Bu imza sirküsü ne zaman bitecek, 10. imzayı atıyorum."
Resmi işlemlerle uğraşırken sürekli

İcra Müdürlüğü

📖 Resmi:

İcra işlemlerinin yürütüldüğü yer

💬 Gerçek:

Borçluların korkulu rüyası. Eşyalarının haczedildiği, hayatın kararttığı yer.

"İcra müdürlüğünden çağrı geldi, başım belada."
Mali sıkıntı yaşayanlar arasında

Zabıta Tutanağı

📖 Resmi:

Zabıta tarafından tutulan resmi belge

💬 Gerçek:

Esnafın belası, işyerinin kapatılma sebebi. Para cezasının habercisi.

"Zabıta tutanağı yedim, 5 bin lira ceza."
İşletmecilerin sürekli korktuğu durum

Defterdarlık

📖 Resmi:

Vergi dairesi üst birimi

💬 Gerçek:

Paranın bittiği, vergi cezalarının geldiği yer. Mali işlerin korkulu rüyası.

"Defterdarlıktan mektup geldi, kalp krizi geçiriyorum."
Vergi sorunları olan herkesin dile getirdiği

Prosedür Kralı

📖 Resmi:

Kurallara bağlı kişi

💬 Gerçek:

Tüm kuralları harfiyen uygulayan, esneklik göstermeyen bürokrat veya kişi.

"Bu adam prosedür kralı, 5 dakika geç gelsen bile almıyor."
Katı kurallara takılanlar için kullanılır

İmza Avı

📖 Resmi:

Onay toplama

💬 Gerçek:

Bir dilekçe veya başvuru için gerekli imzaları toplamak, yetkilileri bulmak.

"Hala imza avındayım, müdür yardımcısını bulamadım."
Onay gereken işlemlerde kullanılır

Evrak Vampiri

📖 Resmi:

Aşırı bürokrat

💬 Gerçek:

Sürekli yeni evrak isteyen, prosedürlere takılan bürokrat memur.

"Bu memur tam evrak vampiri, her seferinde başka şey istiyor."
Bürokrasi eleştirilerinde düzenli kullanılır

Dosya Patlamak

📖 Resmi:

Dava kaybetmek

💬 Gerçek:

Hukuki süreçte kötü sonuç almak, dava kaybetmek veya ceza almak.

"Avukat yanlış strateji izledi, dosya patladı."
Hukuki sonuçlar alındığında kullanılır

Paraf Maratonu

📖 Resmi:

Çoklu onay süreci

💬 Gerçek:

Bir evrakın çok fazla kişi tarafından imzalanması gereken uzun süreç.

"Bu proje için tam 15 kişilik paraf maratonu var."
Büyük kurumlarda düzenli kullanılır

Mühür Avcılığı

📖 Resmi:

Onay arama süreci

💬 Gerçek:

Bir evrak için gerekli mühürleri ve imzaları toplamak için yerden yere koşmak.

"3 gündür mühür avcılığı yapıyorum, hala bitmedi."
Resmi işlem yaparken düzenli kullanılır

Vekalet Ücreti

📖 Resmi:

Avukatın hizmet karşılığında aldığı ücret

💬 Gerçek:

Davalarda kazanan tarafın kaybeden taraftan aldığı avukat ücreti, genelde gerçek ücretin çok altında

"Mahkeme 5000 lira vekalet ücreti verdi ama avukata 50 bin ödedim"
Mahkeme kararları ve avukatla çalışma süreçlerinde kullanılır

Emsal Karar

📖 Resmi:

Benzer davalar için örnek oluşturan mahkeme kararı

💬 Gerçek:

Avukatların ve hukuk meraklılarının kendi durumlarını güçlendirmek için sık başvurduğu argüman

"Yargıtay'ın emsal kararı var, kazanacağız bu davayı"
Hukuki danışmanlıkta ve dava süreçlerinde kullanılır

Tebligat

📖 Resmi:

Resmi bildirimin muhataba ulaştırılması

💬 Gerçek:

Genelde kötü haber getiren, mahkeme çağrısı veya ceza bildiren resmi evrak

"Kapıya tebligat geldi, mahkemeye çağrıyorlar"
Hukuki süreçlerde ve resmi bildirimlerde kullanılır

Makam Arabası

📖 Resmi:

Devlet makamlarına tahsis edilen resmi araç

💬 Gerçek:

Bürokrasideki statü sembolü, lüks ve ayrıcalık göstergesi olarak görülen resmi araçlar

"Müdür makam arabasıyla gelince herkes ayağa kalktı"
Kamu yönetimi eleştirilerinde ve bürokrasi hiyerarşisinde kullanılır

Zımbırtı

📖 Resmi:

Büro aletleri, evrak malzemeleri

💬 Gerçek:

Bürolardaki gereksiz kırtasiye malzemeleri, önemsiz büro işleri için kullanılan alaycı terim

"Masanın üstündeki zımbırtıları topla"
Büro hayatında ve kırtasiye malzemeleri bahsinde kullanılır

YSK

KISALTMA
Açılımı: Yüksek Seçim Kurulu
Okunuşu: yeska
📖 Resmi:

Türkiye'nin en yüksek seçim kurumu

💬 Gerçek:

Seçim dönemlerinde sürekli gündeme gelen, seçim kararlarını veren kurum

"YSK'dan seçim takvimi açıklandı"
Seçim dönemlerinde ve siyasi krizlerde yoğun kullanılır

Mahkemelik Olmak

📖 Resmi:

Mahkemeye gitmek zorunda kalmak

💬 Gerçek:

Birisiyle ciddi anlaşmazlığa düşmek, hukuki süreç başlatmak veya başlatılmak.

"Bu komşuyla mahkemelik olacağız galiba."
Anlaşmazlıklar ciddi boyuta ulaştığında kullanılır

TCK

KISALTMA
Açılımı: Türk Ceza Kanunu
Okunuşu: te ce ka
📖 Resmi:

Türk Ceza Kanunu

💬 Gerçek:

Türkiye'nin ceza kanunu. Sosyal medyada 'bu suç' diye belirtmek için kullanılır.

"Bu TCK'ya girer, dikkatli ol."
Hukuksal tartışmalarda ve suç unsuru belirtirken kullanılır

Vekalet Vermek

📖 Resmi:

Birini kendi adına işlem yapmaya yetkilendirmek

💬 Gerçek:

Genelde avukata iş bırakma. 'Ben uğraşamam, sen hallediver' demek.

"Vekalet verdim avukata, o halleder artık."
Resmi işleri başkasına devredirken kullanılır

OHAL

KISALTMA
Açılımı: Olağanüstü Hal
Okunuşu: o hal
📖 Resmi:

Olağanüstü Hal

💬 Gerçek:

Devletin olağanüstü yetkiler kullandığı dönem. İronik kullanımlarda 'her şey çok kötü' anlamında.

"Bu evde OHAL ilan ettim, sessizlik var!"
Politik konularda ve günlük hayatta abartı için kullanılır

Makam Araçları

📖 Resmi:

Üst düzey memurların resmi araçları

💬 Gerçek:

Bürokrat ve politikacıların lüks araçları. Halk arasında ayrıcalık simgesi olarak görülür.

"Makam araçlarıyla geziyor, halka zam diyor."
Bürokrat eleştirilerinde ve siyasi tartışmalarda

Dosya Açmak

📖 Resmi:

Hukuki süreç başlatmak

💬 Gerçek:

Birine dava açmak, hukuki yollara başvurmak. Genelde tehdit olarak kullanılır.

"Devam ederse sana dosya açacağım ha!"
Tartışmalarda tehdit olarak ve hukuki süreçlerde

SGK'ya Düşmek

📖 Resmi:

Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına geçmek

💬 Gerçek:

Resmi işe başlamak, sigortalı olmak. Artık devlete yakalandın anlamında ironik kullanım.

"Sonunda SGK'ya düştüm, artık vergi mükellefi oldum."
İş başlangıcı ve emeklilik konuşmalarında

İmza Yolculuğu

📖 Resmi:

Çoklu imza gerektiren bürokrasi

💬 Gerçek:

Bir işlem için birden fazla kişiden imza alma süreci. Bürokratik işlemlerin zorluğunu ifade eder.

"5 farklı birimden imza almam gerekiyor, imza yolculuğu başlıyor."
Çoklu onay gerektiren işlemlerde kullanılır

Karar Çıkarmak

📖 Resmi:

Mahkeme kararını almak

💬 Gerçek:

Davada olumlu karar elde etmek, istediğin sonucu elde etmek. Avukatların başarı ölçütü.

"Bu davadan mutlaka karar çıkaracağız."
Dava stratejisi konuşulurken avukatlar tarafından kullanılır

Kırtasiye Cehennemi

📖 Resmi:

Aşırı bürokrasi ve evrak işi

💬 Gerçek:

Gereksiz evrak ve prosedürlerle dolu bürokrasi süreci. İşlem yapmaya çalışan herkesin yaşadığı durum.

"Bu işlem tam bir kırtasiye cehennemiydi."
Karmaşık bürokrasi süreçleri yaşandığında kullanılır

Duruşma Maratonu

📖 Resmi:

Uzun süren mahkeme duruşması

💬 Gerçek:

Saatlerce süren, yorucu mahkeme oturumu. Avukat ve hakimlerin dilinde yaygın ifade.

"Bugün 6 saatlik duruşma maratonu vardı."
Uzun duruşmalar sonrası avukatlar tarafından kullanılır

Dosya Patlatmak

📖 Resmi:

Davayı başarılı bir şekilde sonuçlandırmak

💬 Gerçek:

Zor bir davayı kazanmak, karmaşık bir hukuki sorunu çözmek. Avukatlar arasında başarı ifadesi.

"Bu emsal kararla dosyayı patlatacağız."
Avukatlar arasında başarılı dava sonuçları için kullanılır

Evrak Yağmuru

📖 Resmi:

Çok fazla belge ve evrak işi

💬 Gerçek:

Bürokraside aşırı evrak işi, sürekli belge istenmesi durumu. Memur ve vatandaş dilinde yaygın.

"Ruhsat için evrak yağmuru başladı yine."
Bürokrasi işlemleri sırasında sık kullanılır

İİK

KISALTMA
Açılımı: İcra ve İflas Kanunu
Okunuşu: i i ka
📖 Resmi:

İcra ve İflas Kanunu kısaltması

💬 Gerçek:

Borçların tahsili ve iflas işlemlerini düzenleyen kanun. İcra müdürlüklerinin işleyiş kuralları.

"İİK'nın 68. maddesi gereğince haciz kaldırılmalı."
İcra takibi olan davalarda sık kullanılır

Adli Tıp

📖 Resmi:

Adalet sistemi için tıbbi inceleme

💬 Gerçek:

Darp davalarında en kritik rapor. 'Adli tıba gönderelim' önerisi çok duyulur.

"Adli tıp raporu gelince göreceğiz bakalım."
Fiziksel şiddet davalarında mutlaka geçer

İtiraz Etmek

📖 Resmi:

Hukuki karara karşı çıkmak

💬 Gerçek:

Karara razı olmayıp üst mahkemeye başvurmak. 'İtiraz ederim' sözü çok kullanılır.

"Bu karara kesinlikle itiraz edeceğiz."
Hukuk davalarında standart prosedür

Evrak Tebligatı

📖 Resmi:

Resmi belgeyi muhataba ulaştırma

💬 Gerçek:

Mahkeme kağıdını kişiye ulaştırma. Genelde 'tebligat gelir' korkusuyla anılır.

"Tebligat geldi, mahkeme var mış."
Hukuki süreçlerde rutin olarak

Celpname Çıkarmak

📖 Resmi:

Mahkeme çağrısı göndermek

💬 Gerçek:

Birine mahkeme çağrısı göndermek. Genelde 'çıkarttım bile' şeklinde tehdit olarak kullanılır.

"Celpname çıkarttık, gelirse gelir artık."
Dava süreçlerinde rutin olarak

Eda Getirmek

📖 Resmi:

Hukuki bir sonuca ulaşmak

💬 Gerçek:

Dava kazanmak, istediğin hukuki sonucu almak. 'Bu dava eda getirir' şeklinde umutla söylenir.

"Bu dosya eda getirir, sen hiç merak etme."
Avukat-müvekkil görüşmelerinde sık

TBK

KISALTMA
Açılımı: Türk Borçlar Kanunu
Okunuşu: te be ka
📖 Resmi:

Türk Borçlar Kanunu kısaltması

💬 Gerçek:

Sözleşme ve borç ilişkilerinde kullanılan kanun. 'TBK'ya göre yaparsın' şeklinde kullanılır.

"Bu sözleşme TBK'ya aykırı."
Ticari hukuk davalarında sık

HSK

KISALTMA
Açılımı: Hâkimler ve Savcılar Kurulu
Okunuşu: haş ka
📖 Resmi:

Hâkimler ve Savcılar Kurulu kısaltması

💬 Gerçek:

Hâkim ve savcıları atayan, terfi ettiren kurum. 'HSK'ya şikâyet ederim' tehdidiyle ünlü.

"HSK'ya dilekçe verdim, bakalım ne olacak."
Adli personel arasında günlük konuşmalarda

●●○○○ Ara Sıra Kullanılanlar - Bazen karşılaşırsınız

Arızi

Okunuşu: a-rı-zi
📖 Resmi:

Tıp ve hukuk terminolojisinde 'dışarıdan gelen, tesadüfi, geçici' anlamında kullanılan Arapça kökenli terim

💬 Gerçek:

Doktorlar ve hukukçuların 'rastlantısal' veya 'dış faktörlerden kaynaklanan' demek için kullandığı ağır kelime

"Bu semptomlar arızi bir durumdan kaynaklanıyor, ciddi bir hastalık değil."
Tıbbi muayenelerde, mahkeme tutanaklarında ve resmi raporlarda

Bidayet

Okunuşu: bidayet
📖 Resmi:

Başlangıç, başlama, ilk adım

💬 Gerçek:

Bir işin, sürecin veya durumun en başı, ilk aşaması - genelde resmi veya ciddi konularda kullanılır

"Bu davanın bidayetinde hiç kimse bu kadar uzayacağını düşünmüyordu."
Hukuki metinlerde, bürokratic işlemlerde ve akademik yazılarda kullanılır

Destur

Okunuşu: des-tur
📖 Resmi:

İzin, müsaade, geçiş hakkı

💬 Gerçek:

Resmi ortamlarda veya eski usul 'izin alabilir miyim' demek, biraz ağırbaşlı/ciddi ton

"Destur verin de şu konuyu açalım."
Resmi toplantılarda, bürokraside veya geleneksel/saygılı konuşmalarda

İmtina

Okunuşu: im-ti-na
📖 Resmi:

Kaçınma, sakınma, çekinme, bir şeyden uzak durma

💬 Gerçek:

Hukuk ve bürokrasi dünyasında 'ben bu işe karışmam, mesafeli dururum' demek için kullanılan ağdalı terim

"Müvekkile tavsiyem bu davaya imtina etmesi yönünde."
Hukuk metinleri, resmi yazışmalar ve bürokrasi ortamlarında

Ehven

Okunuşu: eh-ven
📖 Resmi:

En uygun olan, en az zararlı olan, en makul olan (Arapça kökenli)

💬 Gerçek:

En mantıklı seçenek, en az kötü olan alternatif - genelde ideal olmayan durumlar arasından en iyisini seçerken kullanılır

"Bu durumda ehven-i şer bu seçeneği kabul etmek olacak."
Resmi yazışmalarda, hukuki metinlerde, iş hayatında alternatifler değerlendirilirken

İntibak

Okunuşu: in-ti-bak
📖 Resmi:

Çevreye, şartlara veya duruma uyum sağlama, adaptasyon

💬 Gerçek:

Genelde bürokratic ortamlarda 'ayak uydurma', sisteme uyma anlamında kullanılan biraz ağır bir kelime

"Yeni işe başladığında kurumsal kültüre intibak etmen gerekecek."
Resmi yazışmalarda, bürokratic ortamlarda, akademik metinlerde

Matuf

Okunuşu: matuf
📖 Resmi:

Yöneltilmiş, tahsis edilmiş, ayrılmış

💬 Gerçek:

Hukuk dilinde 'bu özellikle bunun için ayrılmış/tahsis edilmiş' demek. Genellikle bütçe, kaynak veya yetki konularında kullanılır.

"Bu bütçe sadece acil durum fonuna matuf olarak ayrılmıştır."
Resmi belgeler, hukuki metinler ve bürokrasi yazışmalarında kullanılır

Maruf

Okunuşu: ma-ruf
📖 Resmi:

Bilinen, tanınan, meşhur

💬 Gerçek:

Herkesin bildiği, tanıdığı; genelde resmi evraklarda 'maruf kimliği' gibi ifadelerde geçer

"Maruf kimliği olan tanık ifadesini verdi."
Hukuki belgeler, resmi yazışmalar ve bürokrasi ortamında

Mehil

Okunuşu: me-hil
📖 Resmi:

Hukuk dilinde bir işin yapılması için tanınan süre, mühlet

💬 Gerçek:

Hukuki işlemlerde 'biraz daha zaman ver' demek, genelde mahkeme kararlarında geçer

"Mahkeme sanığa savunma hazırlaması için 15 günlük mehil verdi."
Hukuki belgeler ve mahkeme süreçlerinde

Vergi Levhası

📖 Resmi:

İşyerinde asılması zorunlu vergi belgesi

💬 Gerçek:

Asmazsan para cezası, asarsan vergi yükü. İkisinden birini seçme zorunluluğu.

"Vergi levhasını asmadım diye ceza yedim."
İş yeri sahibi olanlar arasında

Protokol Makamı

📖 Resmi:

Protokole tabi yüksek mevkili kişi

💬 Gerçek:

Kendini halktan üstün gören, makam arabasıyla gezen bürokrat.

"Protokol makamı geldi, herkes ayağa kalktı."
Resmi etkinliklerde ve eleştiri yazılarında

Emniyet Yazısı

📖 Resmi:

Emniyet müdürlüğünden gelen yazı

💬 Gerçek:

İfadeye çağrı, adli kontrol kararı gibi kötü haberleri getiren resmi yazı.

"Emniyet yazısı geldi, ifadeye çağırıyorlar."
Adli sorunları olanlar arasında

Kaymakamlık Yazısı

📖 Resmi:

Kaymakamlıktan gelen resmi yazışma

💬 Gerçek:

Genelde kötü haber getiren, bürokrasinin gücünü hissettiren resmi mektup.

"Kaymakamlık yazısı geldi, ne istiyorlar acaba?"
Resmi işleri olanlar arasında

Valilik Makamı

📖 Resmi:

Vali makamı

💬 Gerçek:

En son başvurulan merci. Buraya gelince iş ciddiye binmiş demektir.

"Valilik makamına başvuracağım, başka çare yok."
Büyük sorunlarda son çare olarak

Mahkeme Turizmi

📖 Resmi:

Çoklu duruşma

💬 Gerçek:

Uzayan davalar yüzünden sürekli mahkemeye gidip gelmek zorunda kalmak.

"2 yıldır mahkeme turizmi yapıyorum, hala bitmedi bu dava."
Uzayan davalarda kullanılır

Kağıt İmparatoru

📖 Resmi:

Bürokrasi uzmanı

💬 Gerçek:

Evrak işlerini çok iyi bilen, sistemin içinden çıkabilen kişi. Genelde pozitif anlamda.

"Bu işi o halleder, tam kağıt imparatoru."
Deneyimli bürokrasi uzmanlarından bahsederken kullanılır

Kaportacı

📖 Resmi:

Arabulucu

💬 Gerçek:

Hukuki süreçlerde her iki tarafı da memnun etmeye çalışan avukat veya arabulucu. Genelde eleştirel anlamda.

"Bu avukat tam kaportacı, kimseyi kırmamaya çalışıyor."
Hukuki ortamlarda ara sıra kullanılır

MGK

KISALTMA
Açılımı: Mahkeme Günü Kaygısı
Okunuşu: em ge ka
📖 Resmi:

Duruşma stresi

💬 Gerçek:

Mahkeme günü öncesi yaşanan stres ve kaygı durumu.

"MGK başladı, yarın duruşma var."
Dava sürecinde olanlar arasında kullanılır

Protokol

📖 Resmi:

Resmi anlaşma imzalamak

💬 Gerçek:

İşi resmileştirmek, kağıda dökmek. 'Söz verdiniz ama kanıtı nerde?' sorununu çözmek.

"Bu işi protokol yapalım, sonra problem çıkmasın."
Resmi anlaşmalarda ve iş ortaklıklarında kullanılır

Karar Bozma

📖 Resmi:

Üst mahkemenin alt mahkeme kararını iptal etmesi

💬 Gerçek:

Verilen kararın üst makamca iptal edilmesi. Günlük hayatta da 'geri adım atmak' anlamında.

"Yargıtay kararı bozdu, başa döndük yine."
Mahkeme haberleri ve hukuki süreçlerde

Mütalaacı

📖 Resmi:

Mütalaa veren kişi

💬 Gerçek:

Sürekli hukuki görüş belirten, her konuya hukuki açıdan yaklaşan kişi. Genelde alaycı.

"Bu adam tam mütalaacı, her şeyi madde madde açıklıyor."
Hukuk camiasında ve sosyal medya tartışmalarında

Zarf Atmak

📖 Resmi:

Teklif zarfını teslim etmek

💬 Gerçek:

İhaleye katılmak, genelde rüşvet ima eden kullanım. 'Para verip iş almak' anlamında.

"Bu işi almak için zarf atmak lazım galiba."
İhale ve rüşvet konuşmalarında

Evrak İtfaiyesi

📖 Resmi:

Evrak işlemleri yapan memur

💬 Gerçek:

Sürekli evrak peşinde koşturan, bürokratik işlemlerle uğraşan kişi. Genelde küçümseyici.

"Bu adam tam evrak itfaiyesi, hiçbir şeyden anlamıyor."
Bürokrat eleştirilerinde ve iş yeri dedikodularında

Prosedür Labirenti

📖 Resmi:

Karmaşık bürokrasi süreci

💬 Gerçek:

Çıkışı zor, karmaşık bürokrasi işlemi. İnsanları yorucu prosedürlerde kaybolması durumu.

"Bu kurumda tam bir prosedür labirenti var."
Karmaşık bürokrasi eleştirilirken kullanılır

Mevzuat Sürfü

📖 Resmi:

Yasal mevzuat araştırması

💬 Gerçek:

Bir konuyla ilgili kanun, yönetmelik ve mevzuatı araştırma süreci. Avukat ve hukukçuların rutin işi.

"Gece boyunca mevzuat sürfü yaptım."
Yasal araştırma yapılırken hukukçular tarafından kullanılır

Hukuk Bombası

📖 Resmi:

Çok etkili hukuki argüman

💬 Gerçek:

Davayı değiştirecek güçte hukuki delil veya argüman. Avukatların güçlü kozları için kullandığı ifade.

"Elimizde hukuk bombası var, mahkemeye sunacağız."
Güçlü hukuki argümanlar için avukatlar tarafından kullanılır

Dosya Turizmi

📖 Resmi:

Evrakların kurumlar arası dolaşması

💬 Gerçek:

Bir işlem için evrakın farklı kurumlar arasında sürekli gidip gelmesi. Bürokrasinin eleştirilen yönü.

"Dosya turizmi yüzünden 3 aydır bekliyor."
Evrak işlemlerinin uzadığı durumlarda kullanılır

Makam Oyunları

📖 Resmi:

Bürokratik hiyerarşi oyunları

💬 Gerçek:

Kamu kurumlarında makam sahibi kişilerin güç gösterisi yapması, işleri gereksiz uzatması.

"Yine makam oyunları başladı, imza için üst kata çıkacakmışız."
Bürokrasi eleştirisi yapılırken kullanılır

Tahkikata Almak

📖 Resmi:

Soruşturma başlatmak

💬 Gerçek:

Birini soruşturmaya tabi tutmak. 'Seni tahkikata alırlar' tehdidi olarak da kullanılır.

"Bu işten sonra kesin tahkikata alırlar seni."
Ceza davalarında ve resmi belgelerde

Maddelemek

📖 Resmi:

Kanun maddelerini tek tek saymak

💬 Gerçek:

Birine hangi suçları işlediğini kanun maddesi vererek anlatmak. Genelde üstün tavırla yapılır.

"Hocam şimdi sizi maddeleyelim: 125, 86, 765..."
Hukuk çevrelerinde, özellikle müvekkille konuşurken